Kurani Perspektif

 

 

  Bu Bölüm Francis Collins, Tanrı'nın Dili kitabının s.191-204 'ten alınmıştır.

  İnsan aklının belli bir konuya yönelerek elde ettiği yöntemli,sistemli, düzenli, tutarlı ve geçerli, kanıtlanabilir ve denenebilir ,nesnel (objektif) bilgisine, bilimsel bilgi denir. Tanımdan anlaşılacağı gibi, bilimsel bilgi şu temel özellikleri içerir: • İnsanın aklını kullanması, • Bir alanı konu yapması, • Yöntem (deney ve gözlem) kullanması, • Sistemli ve düzenli olması, • Tutarlı ve geçerli olması, • Kanıtlanabilir ve denetlenebilir olması, • Nesnel; yani tarafsız bilgi olması. Bilimsel bilgi yöntemleri, konuları ve amaçları bakımından üçe ayrılır: 1) Formel Bilimler 2) Doğa Bilimleri 3) İnsan Bilimleri 1) Formel Bilimler    Konusunu doğadan almayan; yani duyu deneyinden gelmeyen, buna karşılık duyular üstü ideal bir varlık alanını ele alan bilim dallarına formel bilimler denir. Duyular alanının ötesinde kalan düşünce alanını ya da tasarlanan varlık alanını incelediği için formel bilimlere ideal bilimler de denir. Matematik ve mantık bu tür bilimlerdir. Her iki bi...

İnsan, içinde bulunduğu ve yaşadığı dünyada çeşitli nesnelerle (varlıklarla) karşılaşır, onları algılar ve bilmeye çalışır. Bilinçli ve akıllı varlık olarak insanı sahip olduğu farklı bilgi türleriyle karşılaştığı nesneleri bilmek ister. İnsan bilme etkinliğinde bilen; yani özne; karşılaştığı nesneler ise bilinen; yani objedir. O halde, bilme etkinliği, özne (bilen) ve nesne (bilinen) arasında oluşan süreçtir. Böyle bir etkinliğin sonucunda çıkan ürüne de bilgi adı verilir.(1) Bilgi, özne ve nesne arasında kurulan bağdan oluştuğuna göre, bu bağlar ancak özne tarafından kurulabilir. Çünkü nesneye yönelen ve onu algılayan, anlayan ve açıklayan öznedir. Bu bağlar, bilgi aktları ve bu bilgi aktlarını kuran da etkin öznedir.Nesne (bilinen), öznenin yöneldiği pasif konumdaki bir olgu, olay veya varlıktır. Etkin özne, bilinçli ve akıllı varlık olarak ya kendisinin dışındaki bir varlığı bilmek ya da kendisini bilgi nesnesi yaparak kavramak ister. Nesnelere yönelen özne, onlar üzerine düşünerek...

  Önceki bölümde, kavramsallaşltırmayı gerektiren ve sözel dolaşıma giren bilgi türünün,diğer “farkındalık” veya “bedensel bilme” hâllerinden oldukça farklı yönler içerdiğini belirttik. Pek çok ki,inin üzerinde uzlaşlacağı gibi, kavramsal/sözel bilginin insana özel ve onun bilişsel farklılıklarını yansıtan bilme türü olduğu rahatlıkla iddia edilebilir. Bu anlamda insanı özel kılan nitelikleri en iyi betimleyen felsefi deyimlerden biri olan logos konusunda bir parantez açarak bu kavramın anlamı ve bilgi açısından önemine dair açıklamalar getirelim. Yunanca bir deyim olan logos, biyo-loji, psiko-loji, epistemo-loji gibi disiplin adlarında son ek olarak da yer alır ve “açıklama”, “gerekçe”, “sebep”, “mantık”, “bilim”, “kelam” gibi değişik anlamlara gelir. Logos, en genel anlamıyla, “akla ve akılcılığa ait olan” ile ilintilendirilmiştir. Buradaki “akılcılığın” mutlaka insan aklına dair olması gerekmez. Buna felsefe tarihinden bir örnek verebiliriz: Ünlü Alman felsefeci G. W. F. Hegel (...